Anasayfa  |   İletişim  | AR - EN
Hukuk Fakültesi
Bize Ulaşın
Mesajınız
Bize Ulaşın
FSMVÜ | İnsan Hakları - Bütünleme Sınavı Cevap Anahtarı
Duyuru Arşivi
İnsan Hakları - Bütünleme Sınavı Cevap Anahtarı

AİHM Tek Yargıç Sistemine ilişkin olarak aşağıdaki sorulara kısaca cevap veriniz!

1.       Mahkemeye yapılan her başvuru öncelikle tek yargıç tarafından ele alınmak zorunda mıdır? Açıklayınız!  

Her başvurunun tek yargıç usulüne göre ele alınmasına dönük katı bir kural yoktur. Davaya bakmakla görevli bölüm başkanı başvurunun komite veya daire tarafından incelenmesi yönünde karar verirse bu defa davayı incelemek için Raportör yargıç görevlendirmesi yapar.

2.       Tek yargıç hangi kararları vermeye yetkilidir? Yetkili olmadığını düşündüğü dosyaları hangi yargı organına gönderir? Hangi davalara bakamaz? 

Tek yargıç bireysel başvurular hakkında incelemeye gerek olmaksızın verilebilecekse kabul edilmezlik veya işlemden kaldırma kararı vermeye yetkilidir. Tek yargıç AİHM’in önceden belirli içtihatları veya dosyadan kolayca anlaşılabilen kabul edilmezlik durumu varsa buna karar verebilir. Kabul edilmezlik kararı veremeyecekse davayı Komite veya Daireye iletmekle yükümlüdür.

3.       Komite kabul edilirlik kararı verdiği bir davayı esastan karara bağlamak zorunda mıdır? Açıklayınız! 

Kabul edilirlik kararı vermesi, gelen davayı mutlaka komitenin esastan çözeceği anlamına gelmez. Şayet karar verilemeyecekse bu durumda başvuruyu daireye göndermekle yükümlüdür.

4.       Komitede yer alan hâkim temsil ettiği ülkenin davalı olduğu bir davada görev alabilir mi? Açıklayınız!  

Aleyhine başvuru yapılan ülkeyi temsil eden yargıç mutlaka komitede görev almak durumundadır. Davaya bakan komitede şikâyet edilen ülkeyi temsil eden yargıç yoksa derhal komiteye davet edilir.

5.       Dairenin yargı yetkisini açıklayınız! 

Daire, tek yargıç veya komite tarafından karar bağlanamayan bireysel başvurular hakkında karar verir. Dairelerin, başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapma ve davanın esasını inceleme yetkileri vardır. Yani daireler komitelerin kabul edilemezlik kararı vermediği bireysel başvurular ile devlet başvurularını kabul edilebilirlik ve esas hakkında inceleyip karara bağlamakla görevlidirler.

6.       Daire bir davayı Büyük Daireye havale edebilir mi? Açıklayınız! 

Daire önünde görülen dava, sözleşmenin ve protokollerinin yorumu konusunda ciddi sorunlar doğuruyorsa ya da sorunun çözümü Mahkeme tarafından önceden verilmiş bir karar ile çelişkili olacak ise, Daire, hüküm vermediği süre içerisinde, taraflar itiraz etmedikçe, yargı yetkisinden Büyük Daire lehine vazgeçebilir.

7.       Büyük Dairenin yargı yetkisini açıklayınız! 

Büyük Daire 33.madde gereğince yapılan devlet başvurularını ve sözleşmenin 30.madde gereğince kendisine daire tarafından gönderilen veya sözleşmenin 43.maddesi uyarınca davanın taraflarınca 3 aylık süre içinde Dairece verilen kararları inceler. Bunun yanı sıra sözleşmenin 46/IV hükmü uyarınca Bakanlar Komitesi AİHM’in verdiği kararı muhatap devletin yerine getirmeyi reddettiği kanaatinde ise durum hakkında karar verilmek üzere Büyük Daireye iletebilir. Böyle bir durumda Büyük Daire muhatap devletin AİHM kararını infazı reddedip etmediği konusunda karar verecektir.

8.       Büyük Daire’nin danışma görüşü verme yetkisi var mıdır? Açıklayınız! 

Büyük Daire Sözleşmenin 47.maddesi uyarınca kendisine gelen Sözleşme ve protokollerin yorumu konusunda danışma görüşü bildirmeye yetkilidir. Ancak Büyük Daire, Sözleşmenin birinci bölümünde ve protokollerde yer alan hak ve özgürlüklere ilişkin danışma görüşü bildiremez. Ayrıca mahkemeye yapılabilecek bir olası başvuru konusunda da danışma görüşü istenemez.

9.       Pilot karar usulünü kısaca tanımlayınız! 

Bir başvurunun dayandığı olaylar  aleyhine başvurulan Sözleşmeci Devletin yapısal ya da sistemik bir sorunundan kaynaklanıyorsa, ya da bu olaya benzer başka olaylara dayanarak yeni başvuruların be devlete karşı yapılabileceği beklenebilir gerçeği varsa, bu durumda Mahkeme bu dosyaları ayrı ayrı incelemek yerine, pilot-karar uygulaması başlatabilir ve pilot-karar verebilir.

10.    AİHS kapsamında Dernekler ve Siyasi Partilerin taraf ehliyetini kısaca açıklayınız! 

STK’ların taraf ehliyeti sınırlıdır. Sadece STK’nın kendisinin doğrudan ihlal edilen hakları nedeniyle dava açabilir. Buna karşılık STK’lar birleşmiş milletler ve uluslararası çalışma örgütü nezdinde daha geniş bir taraf ehliyetinden yararlanarak üyeleri adına da başvuruda bulunabilir. Ancak AİHS m.11 ile korunan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkında olduğu gibi dernekler kendi faaliyetlerini engelleyici işlem veya eylemlere karşı yaptıkları başvurularda taraf olarak kabul edilirler. Buna karşılık siyasi partiler Sözleşmenin 35.maddesi anlamında sivil toplum kuruluşu sayılmaktadır. Siyasi partiler bireysel başvurundan yararlanmak için iç hukukta dernek şeklinde örgütlenmeseler bile kendi faaliyetlerine ilişkin konularda taraf ehliyetine sahiptirler. Sivil toplum kuruluşunun üyelerini temsilen yapacakları başvuru, taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle kabul edilmez bulunacaktır.




Kurumsal
E-Posta
İnsan
Kaynakları
SKS
FSM
Otomasyon
International Relations
FSM SEM
ALUTEAM
KURAM
FSM
TÜMER
Kariyer
Merkezi
. . .